Grondige renovatie voor historisch Ruiterijcomplex in Drie Fonteinen

Het historische Ruiterijcomplex in het Vilvoordse park Drie Fonteinen maakt zich op voor een grondige renovatie. Het complex, dat in 1896 werd gebouwd, vertoont na meer dan een eeuw gebruik en opeenvolgende ingrepen verschillende technische en bouwkundige gebreken. De stad Vilvoorde wil daarom evolueren van het telkens opnieuw uitvoeren van noodzakelijke herstelwerken naar een geïntegreerde renovatie. Voor de voorbereiding en begeleiding van het erfgoeddossier doet de stad een beroep op de Erfgoedstichting Vlaams-Brabant (ERF).

Het gebouw kampt onder meer met vochtproblemen, een dak dat aan vernieuwing toe is, verouderd sanitair en asbesthoudende materialen. Ook de buitenschil heeft te lijden onder vochtopname. Daarnaast is de interne compartimentering niet langer optimaal afgestemd op het huidige gebruik. De geplande renovatie moet die verschillende problemen in samenhang aanpakken. In het meerjarenplan van de stad werd hiervoor een totaalbudget van 3,3 miljoen euro voorzien.

Van instandhouding naar structurele aanpak

De ingrepen focussen in eerste instantie op de bouwkundige instandhouding van het historische complex. Zo worden de daken, gevels en het schrijnwerk aangepakt. De verwijdering van asbest vormt een afzonderlijke belangrijke component van het renovatietraject. Ook de technische infrastructuur wordt vernieuwd, met onder meer aandacht voor de sanitaire installaties en de verlichting.

Daarnaast zijn aanpassingen nodig om het gebouw opnieuw aan de hedendaagse brandveiligheidsvereisten te laten beantwoorden. De verschillende ingrepen worden daarbij niet als losstaande werken beschouwd, maar maken deel uit van een bredere renovatieopgave waarin het historische karakter van het gebouw behouden moet blijven.

Dat maakt een grondige voorbereiding noodzakelijk. ERF begeleidt de stad bij de verschillende stappen die aan de eigenlijke uitvoering voorafgaan. Het gaat onder meer om de noodzakelijke vooronderzoeken, de aanstelling van ontwerpers en architecten, de overheidsopdrachten en de voorbereiding van subsidieaanvragen. Ook tijdens de uitvoering zal de stichting instaan voor onder meer werfopvolging en oplevering.

De ingrepen focussen in eerste instantie op de bouwkundige instandhouding van het historische complex

ERF Vlaams-Brabant - De ingrepen focussen in eerste instantie op de bouwkundige instandhouding van het historische complex

Onderzoeken hoe het complex beter kan functioneren

Naast de technische en bouwkundige problematiek wordt ook het toekomstige gebruik onderzocht. Een optimalisatiestudie moet in kaart brengen hoe de beschikbare ruimtes efficiënter en intensiever kunnen worden ingezet.

Die oefening is belangrijk omdat het Ruiterijcomplex ook na de renovatie een publieke functie behoudt. Het blijft eigendom van de stad en moet onderdak blijven bieden aan verenigingen, sport- en vrijetijdsactiviteiten en speelpleinwerking. Tegelijk wil Vilvoorde de mogelijkheden voor culturele activiteiten verder benutten.

Het complex beschikt daarvoor over een aantal bijzondere ruimtelijke kwaliteiten. De binnenkoer vormt vandaag al een aantrekkelijke plek voor activiteiten en ook het voormalige koetshuis met de paardenstallen draagt sterk bij tot de identiteit van de site. De renovatie moet die kwaliteiten opnieuw beter tot hun recht laten komen, zonder de historische context van het complex en zijn ligging in het park uit het oog te verliezen.

Voorbereiding vanaf 2027

De samenwerking met ERF moet het omvangrijke dossier zowel inhoudelijk als organisatorisch ondersteunen. Voor een historisch gebouw als het Ruiterijcomplex betekent dat onder meer dat technische ingrepen, erfgoedwaarden en toekomstige gebruikseisen op elkaar moeten worden afgestemd. De stad hoopt via het traject bovendien in aanmerking te komen voor een erfgoedpremie.

De voorbereidende studies, het vergunningstraject en de opmaak van het uitvoeringsdossier worden in 2027 opgestart. Volgens de huidige planning kunnen de renovatiewerken vervolgens in het najaar van 2028 beginnen. De uitvoering zou tegen het begin van 2030 moeten zijn afgerond.

Met de investering van 3,3 miljoen euro kiest Vilvoorde voor een structurele aanpak van een gebouw dat al jarenlang deel uitmaakt van het stedelijke patrimonium. De ambitie is daarbij tweeledig: de bouwkundige en technische problemen duurzaam oplossen én het Ruiterijcomplex als publieke plek versterken.