Voormalig provincieraadsgebouw in Hasselt krijgt grondige dakrestauratie

Het eclectische gebouw dateert uit 1906 en werd ontworpen door architect Paul Saintenoy. Sinds 1980 is het beschermd als monument wegens zijn historische en artistieke waarde. Het pand is een opvallende verschijning in het Hasseltse stadscentrum en doet vandaag onder meer dienst als locatie voor huwelijksplechtigheden.

De renovatie komt er dan ook niet als een louter technische dakvernieuwing. Bij een beschermd monument moet de ingreep tegelijk rekening houden met de historische materialiteit, de oorspronkelijke detaillering en de bestaande constructie. Net die combinatie maakt het project technisch bijzonder.

Eerst het gebouw digitaal in kaart gebracht

Vooraleer de restauratie kon worden voorbereid, moest de bestaande toestand nauwkeurig worden gedocumenteerd. Het gebouw dateert immers uit een periode waarin plannen en detailtekeningen niet de volledigheid en nauwkeurigheid hebben die vandaag voor een dergelijke restauratie noodzakelijk zijn. De stad liet daarom het volledige gebouw zowel in 2D als 3D opmeten met behulp van lasertechnologie. Die digitale opname vormde de basis voor de verdere studie en het restauratiedossier. Op basis daarvan kon een gespecialiseerd ontwerpbureau een uitvoeringsbestek opmaken, in overleg met het Vlaams Agentschap Onroerend Erfgoed.

Die voorbereidende fase is meer dan een administratieve stap. Bij historische gebouwen kan de werkelijke toestand van de constructie pas volledig worden beoordeeld wanneer delen ervan worden vrijgemaakt. De restauratie moet daarom voldoende ruimte laten om tijdens de uitvoering in te spelen op onverwachte gebreken of afwijkingen tussen de historische toestand en de beschikbare documentatie.

Het pand is een opvallende verschijning in het Hasseltse stadscentrum en doet vandaag onder meer dienst als locatie voor huwelijksplechtigheden.

Onroerend Erfgoed - Het pand is een opvallende verschijning in het Hasseltse stadscentrum en doet vandaag onder meer dienst als locatie voor huwelijksplechtigheden.

Dakbedekking wordt volledig vernieuwd

De belangrijkste ingreep betreft het dak. De bestaande dakbedekking wordt verwijderd en vervangen door nieuwe leien. Daarbij is niet gekozen voor een hedendaagse standaardoplossing, maar voor Spaanse leien waarvan de kleur zo dicht mogelijk aansluit bij het bestaande dakbeeld. Ook de dakkapellen en goten worden aangepakt. Het dak wordt bovendien thermisch geïsoleerd. Om daarvoor voldoende ruimte te creëren, voorziet het restauratiedossier een beperkte ophoging van het dak. Tegelijk wordt een gedeelte van de bestaande dakstructuur vervangen of opnieuw opgebouwd.

De ingreep moet dus verschillende doelstellingen met elkaar verzoenen: het historische uitzicht behouden, de waterdichtheid opnieuw verzekeren, de thermische prestaties verbeteren en de constructieve veiligheid op lange termijn garanderen.

Bijzondere staalstructuur vraagt gespecialiseerde aanpak

Een van de meest opmerkelijke onderdelen van het gebouw bevindt zich onder het dak. De historische draagstructuur werd ontworpen door de Belgische ingenieur Gustave Magnel en bestaat uit een opvallende staalconstructie. De vorm en opbouw doen denken aan de constructieve logica van de Eiffeltoren, wat het Hasseltse gebouw zijn bijnaam ‘Hasseltse Eiffeltoren’ opleverde.

Net deze constructie heeft door de jaren heen te lijden gehad onder de vochtproblemen. De restauratie voorziet daarom niet alleen in het opnieuw waterdicht maken van het dak, maar ook in het verstevigen en behandelen van de draagstructuur. Het gaat daarbij om een ingreep die de historische constructie zoveel mogelijk moet behouden in plaats van ze te vervangen door een nieuwe, hedendaagse draagstructuur. Dat is vanuit erfgoedtechnisch oogpunt belangrijk. De staalstructuur is immers zelf een wezenlijk onderdeel van de architectuur- en bouwgeschiedenis van het pand. Door ze opnieuw zichtbaar en toegankelijk te maken, krijgt het technische karakter van het monument bovendien een grotere betekenis voor bezoekers.

Ook verdwenen torenspits keert terug

Een opvallend architecturaal element dat opnieuw wordt aangebracht, is de torenspits. Die werd in het verleden om veiligheidsredenen verwijderd, maar wordt tijdens de restauratie opnieuw in zijn oorspronkelijke vorm opgebouwd. Daarmee moet niet alleen de technische toestand van het dak verbeteren, maar ook het historische silhouet van het gebouw worden hersteld.

De gevels en de waardevolle binnenruimten blijven in deze fase grotendeels behouden. De restauratie concentreert zich op het dak en de constructieve problemen die daarmee samenhangen. Dat is een bewuste keuze: eerst moet de gebouwschil opnieuw betrouwbaar zijn voordat verdere ingrepen aan het monument verantwoord kunnen worden uitgevoerd.

Eerste stap 

Voor de dakrestauratie keurde de Hasseltse gemeenteraad een raming goed van 2.082.252 euro exclusief btw, of 2.519.525 euro inclusief btw. De opdracht werd via een openbare procedure in de markt gezet. De gunning van de dakrestauratie werd vervolgens door het stadsbestuur goedgekeurd. Ook in 2026 werd het dossier nog verder opgevolgd, onder meer via een wijziging van het ontwerp en de opvolging van de restauratie. Voor het monument kunnen bovendien erfgoedsubsidies worden aangevraagd. De stad gaf eerder aan dat tweemaal een subsidie van 250.000 euro bij het Agentschap Onroerend Erfgoed kan worden aangevraagd.

De dakwerken zijn uiteindelijk slechts een eerste stap in de bredere toekomst van het voormalige provincieraadsgebouw. Parallel aan de restauratie wordt onderzocht welke nieuwe functies het monument in de toekomst kan opnemen. Vandaag wordt het gebouw onder meer gebruikt voor huwelijken, maar de stad wil bekijken hoe ook andere delen van het pand opnieuw een volwaardige publieke of culturele invulling kunnen krijgen.