Restauratie buitenzijde districtshuis Borgerhout van start gegaan

Het voormalige gemeentehuis van Borgerhout werd tussen 1886 en 1889 gebouwd in neo-Vlaamse renaissancestijl. Sinds 1974 is het gebouw beschermd als monument. Met zijn karakteristieke toren en rijke gevelarchitectuur vormt het districtshuis een beeldbepalend element op het Moorkensplein. De restauratie wordt uitgevoerd in opdracht van AG Vespa, het autonoom gemeentebedrijf voor vastgoedbeheer en stadsprojecten van Antwerpen. De nood aan ingrepen bleek onder meer uit het voorafgaande bouwkundige onderzoek. Daarbij kwam aan het licht dat de dragende houten structuur van de toren plaatselijk verregaand was aangetast. Ook het buitenschrijnwerk en de beglazing vroegen om een grondige aanpak. Het oorspronkelijke restauratieproject, dat zich aanvankelijk vooral richtte op de toren, de beiaard en het glas-in-lood, werd daarom uitgebreid. De ingreep omvat nu ook een gelijkvormige aanpassing van alle ramen en een beperkt onderhoud van de gevels. Door de stelling rond het volledige gebouw te plaatsen, kunnen verschillende werkzaamheden in één werffase worden gecombineerd.

Houten torenconstructie en dakbedekking

Een belangrijk onderdeel van de restauratie is het herstel van de houten draagstructuur van de toren. Aangetaste onderdelen worden plaatselijk vervangen of verstevigd. Na de herstellingen krijgt het houtwerk een nieuwe, dampdoorlatende verflaag. Die afwerking moet het hout beschermen zonder de vochthuishouding van de constructie te blokkeren. Ook de leien dakbedekking van de toren wordt vernieuwd. De overige daken worden gecontroleerd en waar nodig hersteld. Daarnaast worden de metalen onderdelen, de houten lantaarns en de decoratieve topbekroningen gerestaureerd. De ingrepen moeten de bouwkundige toestand van de toren verbeteren en verdere schade aan de historische constructie voorkomen.

Schrijnwerk en beglazing

Ook het buitenschrijnwerk krijgt een grondige behandeling. Alle ramen worden voorzien van isolerende beglazing, waarbij de historische raamindeling en het oorspronkelijke karakter van het gebouw behouden moeten blijven. Waar nodig wordt het bestaande glas-in-lood gerestaureerd. Voorzetbeglazing moet het kwetsbare glas-in-lood voortaan beter beschermen tegen weersinvloeden en tegelijk de thermische prestaties van de ramen verbeteren. De combinatie van historisch schrijnwerk, isolerende beglazing en bijkomende bescherming vraagt om een zorgvuldige technische uitwerking. De ingrepen moeten niet alleen de energieprestatie verbeteren, maar ook rekening houden met de bouwfysische eigenschappen en erfgoedwaarde van het bestaande schrijnwerk.

Gevelherstellingen en onderhoud

De gevelwerken omvatten onder meer het herstellen van scheuren en openstaande voegen in het metselwerk. Ook de kroonlijst wordt geschilderd en de dakgoten worden gecontroleerd. Het gaat om gerichte herstellingen die het gebouw opnieuw weerbestendig moeten maken en verdere degradatie van het historische gevelmetselwerk moeten tegengaan. Daarnaast wordt ook de vloer van de monumentale inkomhal hersteld. Tijdens die werkzaamheden zal de hoofdingang tijdelijk niet toegankelijk zijn. Bezoekers kunnen wel gebruikmaken van de zijingang.

Beiaard wordt vernieuwd

Een bijzonder onderdeel van het restauratieproject is de aanpak van de historische beiaard. De 47 klokken, samen goed voor ongeveer 5.500 kilogram brons, worden tijdelijk gedemonteerd en grondig nagekeken. Naast de revisie van de klokken komt er een nieuw beiaardklavier en een vernieuwd tractuursysteem. Dat mechanische systeem vormt de verbinding tussen de toetsen, pedalen en klepels waarmee de klokken worden bespeeld. Bovendien worden twee extra klokjes toegevoegd. De restauratie moet niet alleen de technische werking van het instrument verzekeren, maar ook de klankkwaliteit verbeteren. De beiaard is een belangrijk onderdeel van het historische karakter van het districtshuis en behoort tot het culturele erfgoed van Borgerhout.

De stad Antwerpen investeert zelf meer dan 3 miljoen euro in de restauratie. Via het agentschap Onroerend Erfgoed kent Vlaanderen daarnaast een premie van 300.000 euro toe. AG Vespa staat in voor de projectopvolging en stelde een aannemer aan voor de uitvoering.