Stijgende rente duwt woningbouw nog dieper in het rood

De cijfers uit de conjunctuurbevraging van bouwfederatie Embuild zijn duidelijk. De crisis in de sector blijft aanhouden en laat zich zelfs nog meer voelen. Bij 67% van de bouw- en installatiebedrijven is het orderboek minder gevuld dan normaal. Begin dit jaar was dit ‘slechts’ bij 58% van de bedrijven het geval. Bovendien merkte 72% van de bouwondernemingen gedurende de afgelopen 6 maanden een daling van het aantal nieuwe contacten op. Begin 2026 lag dat aantal met 58% lager. “Bedrijven zien hun orderboek leeglopen en krijgen steeds minder nieuwe aanvragen binnen. Dat is een duidelijk signaal dat de conjuncturele malaise in de bouw- en installatiesector nog niet achter de rug is”, verduidelijkt Niko Demeester.

Extra rem

De woningbouw heeft het bijzonder moeilijk en ziet helemaal geen beterschap opduiken. 53% van de woningbouwers verwacht zelfs een verdere verslechtering in 2027. Ter vergelijking: begin dit jaar ging ‘slechts’ 40% van de bedrijven actief in de woningbouw uit van een slechter 2026. Uit de economische vooruitzichten van Embuild blijkt dat de activiteit in de woningbouw volgend jaar met 1% zal afnemen en dat terwijl de residentiële bouw al sinds 2022 achteruitgaat. Nadat de prijzen van een aantal courante bouwmaterialen, zoals isolatiemateriaal, staal, beton of pvc, door het conflict in het Midden-Oosten eerder al stegen, zorgt nu ook de gestegen rente voor een extra rem bij de consument. Wie vandaag bijvoorbeeld 250.000 euro leent, betaalt door de hogere rente nu zo’n 27.000 euro meer dan 1 jaar geleden.

Fiscale en sociale lasten

Nochtans zijn er tegen 2050 maar liefst 900.000 extra woningen nodig in ons land, als gevolg van de demografische evoluties, de veranderende woonbehoeften (meer singles, éénoudergezinnen en ouderen die langer zelfstandig wonen) en de structurele toename van de vraag naar tweede verblijven. “In het kader van de federale begrotingsonderhandelingen vraagt Embuild dan ook een verlaagd btw-tarief voor de bouw en aankoop van de enige en eigen woning en voor woningen die minstens vijftien jaar worden verhuurd, beide met een beperkte oppervlakte”, zegt Niko Demeester. “Vandaag vloeit meer dan de helft van de kostprijs van een nieuwbouwwoning terug naar de overheid via fiscale en sociale lasten (onder meer btw, registratierechten, vennootschapsbelasting, sociale zekerheidsbijdragen, personenbelasting, …). Voor veel gezinnen wordt bouwen of kopen daardoor onhaalbaar.”