Oud-Hospitaal Geraardsbergen wordt opnieuw waterdicht

Het Oud-Hospitaal aan de Grotestraat behoort tot de oudste en best bewaarde hospitaalcomplexen van Vlaanderen. De oorsprong van de site gaat terug tot omstreeks 1100, toen ze op initiatief van de graven van Vlaanderen ontstond. Door de eeuwen heen groeide het complex uit tot een combinatie van ziekenhuis, klooster en zorginstelling. Het historische gebouw heeft vandaag opnieuw een publieke functie: de Kunstacademie van Geraardsbergen gebruikt het complex als onderwijsomgeving.

Die combinatie van erfgoed en hedendaags gebruik maakt een goede bouwfysische toestand extra belangrijk. De restauratie is dan ook in eerste instantie geen esthetische ingreep, maar een noodzakelijke maatregel om verdere aantasting van het monument te voorkomen.

Water als grootste bedreiging

De slechte toestand van de daken vormt momenteel het belangrijkste probleem. Versleten dakbedekkingen en aansluitingen laten regenwater binnendringen, met risico op verdere schade aan de historische constructie en het interieur. De restauratie moet het gebouw opnieuw waterdicht maken en zo vermijden dat een probleem aan de gebouwschil uitgroeit tot een veel grotere restauratieopgave. Naast de daken worden ook de regenwaterafvoer, de dakkapellen en het aansluitende metselwerk aangepakt. Daarbij is het niet de bedoeling om uitsluitend de dakbedekking te vernieuwen. Ook de onderdelen die instaan voor de correcte afvoer en aansluiting van het regenwater worden meegenomen. Het aansluitende metselwerk wordt bovendien in zijn oorspronkelijke toestand hersteld.

Restaureren om te behouden

De urgentie van de ingreep wordt ook door Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Ben Weyts benadrukt. Volgens hem is het voorkomen van waterinsijpeling cruciaal om te vermijden dat het monument op langere termijn zwaar beschadigd raakt. De Kunstacademie gebruikt het historische gebouw dagelijks als leeromgeving, waardoor het monument niet alleen bewaard wordt, maar ook actief deel uitmaakt van het hedendaagse stadsleven.

De restauratie heeft daarmee een dubbele doelstelling: het historische gebouw bouwfysisch veiligstellen én ervoor zorgen dat het zijn huidige functie kan blijven vervullen. De Vlaamse steun maakt het mogelijk om eerst de meest dringende problematiek aan te pakken: het herstellen van de waterdichtheid van de gebouwschil.

Investering van 1,5 miljoen euro

De volledige restauratie wordt momenteel geraamd op 1,5 miljoen euro. Vlaanderen neemt daarvan 42 procent voor zijn rekening, goed voor 637.500 euro. De rest van de investering wordt gedragen door de stad Geraardsbergen. Het gaat bovendien niet om de eerste Vlaamse investering in het monument: eerder werd al 263.000 euro uitgetrokken voor de restauratie van het Oud-Hospitaal.

Voor het lokale bestuur past de ingreep binnen een bredere ambitie om het historische patrimonium van Geraardsbergen te onderhouden. Schepen van Erfgoed Ann Panis benadrukt dat de stad jaarlijks blijft investeren in de restauratie van haar erfgoed. Het Oud-Hospitaal neemt daarin een bijzondere plaats in door zijn historische betekenis én zijn huidige publieke functie.