De grootste bouwopgave sinds de Tweede Wereldoorlog

België staat voor de grootste bouw- en renovatieopgave sinds de Tweede Wereldoorlog. Dat is het gevolg van twee factoren: ten eerste is veel van ons patrimonium 50 tot 75 jaar geleden gebouwd en dus versleten. Ten tweede slaat de vergrijzingsgolf keihard toe de komende decennia. Tussen vandaag en 2050 zullen er niet alleen 800.000 mensen bijkomen in ons land, het aantal 65-plussers zal met een derde stijgen en het aantal 85-plussers verdubbelt zelfs. Hoe gaan we al die mensen in goede omstandigheden laten wonen, werken, zich verplaatsen en verzorgen? Dat vraagt een massale bouw- en renovatie-inspanning, op alle niveaus. “De bouw- en installatiesector speelt een sleutelrol in de vernieuwing van het land, en dat op een schaal die sinds de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog niet meer gezien is”, zegt Niko Demeester, CEO van Embuild.

Woningen

De woningen in ons land zijn gemiddeld 75 jaar oud. Al is er wel een groot verschil tussen Vlaanderen (gemiddeld 60 jaar oud) en Brussel en Wallonië (gemiddeld 90 jaar oud).

België

België telt vandaag 5,7 miljoen woningen:

• Slechts 5 procent voldoet al aan de energienormen van 2050.
• 92 procent van de woningen moet tegen 2050 gerenoveerd worden. Het gaat om 5,2 miljoen woningen.
• 2,5 procent van de woningen zullen tussen nu en 2050 gesloopt en heropgebouwd worden (volgens het actueel ritme).
• Het renovatietempo ligt veel te laag. Vandaag wordt 0,8 procent per jaar gerenoveerd (40.000 woningen), terwijl 4 procent per jaar (205.000) nodig is. Per dag worden er nu 112 woningen gerenoveerd, terwijl we nood hebben aan 574 renovaties per dag. Het tempo moet dus vijf keer hoger.

Daarnaast is er ook nood aan extra woningen:

• Tegen 2050 komen er 800.000 inwoners bij.
• De grootte van de gezinnen neemt af (meer alleenstaanden, éénoudergezinnen en ouderen die langer thuis blijven wonen) en de vraag naar tweede verblijven neemt structureel toe.
• Daardoor zijn 900.000 bijkomende woningen nodig.

Vlaanderen

Vlaanderen telt 3,3 miljoen woningen:

• 7 procent voldoet aan de energienormen van 2050.
• 89 procent, of 3 miljoen woningen, moet gerenoveerd worden.
• 4 procent van de woningen zullen tussen nu en 2050 gesloopt en heropgebouwd worden (volgens het actueel ritme).
• Het renovatietempo bedraagt 1 procent per jaar en moet vier keer hoger. Per dag worden er nu 81 woningen gerenoveerd. Dat moeten er 325 per dag zijn.
• Tegen 2050 moeten er bovendien 600.000 extra woningen worden gebouwd.

Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Het Brussels Gewest telt 600.000 woningen:

• 5 procent voldoet aan de energienormen van 2050.
• 94,5 procent, goed voor 565.000 woningen, moet nog gerenoveerd worden.
• 0,5 procent van de woningen zullen tussen nu en 2050 gesloopt en heropgebouwd worden (volgens het actueel ritme).
• Het renovatietempo ligt op 0,8 procent per jaar en moet vervijfvoudigd worden. Per dag worden er nu 12 woningen gerenoveerd. Dat moeten er 62 per dag zijn.
• Tegen 2050 zijn 6.000 extra woningen nodig.

Wallonië

Wallonië beschikt over 1,8 miljoen woningen:

• Slechts 3 procent voldoet vandaag aan de energienormen van 2050.
• 96,5 procent, of 1,7 miljoen woningen, moet worden gerenoveerd.
• 0,5 procent van de woningen zullen tussen nu en 2050 gesloopt en heropgebouwd worden (volgens het actueel ritme).
• Het renovatietempo bedraagt amper 0,4 procent per jaar en moet tien keer hoger. Per dag worden er nu 19 woningen gerenoveerd. Dat moeten er 188 per dag zijn.
• In de komende 24 jaren zijn 280.000 extra woningen nodig.

Publieke gebouwen

Niet alleen woningen, ook publieke gebouwen hebben dringend nood aan een grondige renovatie. Embuild heeft hierover de nodige gegevens kunnen verzamelen voor scholen, ziekenhuizen, woonzorgcentra en gevangenissen. Gemiddeld zijn die 50 jaar oud.

Scholen

België telt vandaag 7.123 scholen, hogescholen en universiteiten:

• 95 procent moet worden gerenoveerd om aan de energienormen van 2050 te beantwoorden.
• Dat aandeel is even hoog in Vlaanderen als in de Franse Gemeenschap.
• Opvallend: het totaal aantal scholen zal tegen 2050 stabiel blijven.
• De reden is demografisch. Het aantal jongeren tussen 3 en 25 jaar daalt tussen nu en 2050 met 2 procent, of 56.000 jongeren. Het aantal leerlingen per school neemt daarom af van 433 nu naar 426 in 2050.

Woonzorgcentra

In 2026 telt België 1.523 woonzorgcentra:

• 820 liggen in Vlaanderen, 140 in het Brussels Gewest en 573 in Wallonië.
• 95 procent van de woonzorgcentra moet worden gerenoveerd om te voldoen aan de energienormen van 2050. Tegen 2050 zijn 486 extra woonzorgcentra nodig (273 in Vlaanderen, 43 in Brussel, 170 in Wallonië).
• De reden ook hier is demografisch: in 2050 zullen er 32 procent meer 65- tot 85-jarigen zijn in ons land, terwijl het aantal 85-plussers maar liefst zal verdubbelen.
• Momenteel wonen er 120.000 65-plussers in woonzorgcentra in ons land. Tegen 2050 moeten er 38.000 bejaarden extra worden opgevangen in de rusthuizen. Indien de schaal van de woonzorgcentra gemiddeld niet vergroot, zouden er dan tegen 2050 liefst 486 extra nodig zijn.

Ziekenhuizen

België telt momenteel 103 ziekenhuizen:

• 95 procent moet worden gerenoveerd om aan de energienormen van 2050 te beantwoorden.
• Tegen 2050 zijn er 7 extra ziekenhuizen nodig, waarvan 6 in Vlaanderen en 1 in Wallonië.
• Die extra nood heeft voor een groot stuk met de toegenomen vergrijzing te maken, maar ook met de totale bevolking die tegen 2050 met 7 procent zal toenemen in ons land.

Gevangenissen

België telt vandaag 39 gevangenissen:

• 20 liggen in Vlaanderen, 3 in Brussel en 16 in Wallonië.
• 95 procent moet worden gerenoveerd om te voldoen aan de energienormen van 2050.
• Tegen 2050 zijn er door de totale toename van de volwassen bevolking (+9 procent) 9 extra gevangenissen (6 in Vlaanderen, 3 in Wallonië) nodig, evenals om de overbevolking van de huidige gevangenissen aan te pakken.

95 procent van de ziekenhuizen moet worden gerenoveerd om aan de energienormen van 2050 te beantwoorden

Vecteezy - 95 procent van de ziekenhuizen moet worden gerenoveerd om aan de energienormen van 2050 te beantwoorden

Wegeninfrastructuur

Ook onze infrastructuur kampt met grote achterstanden. Embuild heeft hierover de nodige gegevens kunnen verzamelen voor autosnelwegen, gewestwegen en de bruggen en tunnels op die wegen. Gemiddeld is onze wegeninfrastructuur 45 tot 50 jaar oud en dringend aan vernieuwing toe.

Autosnelwegen en gewestwegen

België telt 15.032 kilometer autosnelwegen en gewestwegen:

• 18 procent, of 2.725 kilometer, moet volledig worden vervangen.
• 15 procent, of 2.234 kilometer, heeft een grondige structurele renovatie nodig.
• De renovatienood ligt wel hoger in Wallonië.

Vlaanderen

• Totaal: 7.082 kilometer wegen.
• 19 procent, of 1.372 kilometer, moet worden vervangen.
• 11 procent, of 806 kilometer, moet worden gerenoveerd.

Brussels Hoofdstedelijk Gewest

• Totaal: 100 kilometer wegen.
• 18 procent, of 18 kilometer, moet worden vervangen.
• 15 procent, of 15 kilometer, heeft een structurele renovatie nodig.

Wallonië

• Totaal: 7.850 kilometer wegen.
• 17 procent, of 1.335 kilometer, is aan vervanging toe.
• 18 procent, of 1.413 kilometer, moet worden gerenoveerd.

Bruggen en tunnels (op autosnelwegen en gewestwegen)

Het wegennet van autosnelwegen en gewestwegen omvat 9.206 bruggen en tunnels:

• 3 procent, of 309 eenheden, moet worden vervangen.
• 4 procent, of 365 eenheden, moet structureel worden gerenoveerd, maar dat aandeel ligt in Brussel wel een pak hoger.

Vlaanderen

• 6 procent (of 186 eenheden) moet worden vervangen.
• 7 procent (of 198 eenheden) moet worden gerenoveerd.

Brussels Hoofdstedelijk Gewest

• 6 procent (of 7 eenheden) moet worden vervangen.
• 18 procent (of 21 eenheden) moet worden gerenoveerd.

Wallonië

• 1,9 procent (of 116 eenheden) moet worden vervangen.
• 2,4 procent (of 146 eenheden) moet worden gerenoveerd.

Daarnaast moeten ook heel wat lokale wegen, fietspaden, voetpaden, spoorwegen en nutsvoorzieningen gemoderniseerd en uitgebreid worden.

Ook onze infrastructuur kampt met grote achterstanden

Vecteezy - Ook onze infrastructuur kampt met grote achterstanden

Immense uitdaging

Niko Demeester, gedelegeerd bestuurder van Embuild: "De cijfers zijn duidelijk. België staat voor een immense vernieuwing van zijn gebouwen en infrastructuur. Om de klimaatdoelstellingen te halen en de demografische evolutie op te vangen, moet er massaal gebouwd en gerenoveerd worden. Dat is een uitdaging, maar ook een kans om onze samenleving en onze economie te verbeteren. Mits het juiste beleid en voldoende investeringen kunnen we onze samenleving klaarstomen voor de toekomst."