Architectuur Prijs Vlaanderen 2026 —Overzicht van de winnaars

Wonen — Tuighuisstraat, Kortrijk

• Architect: MAKER architecten
• Opdrachtgever: SW+
• Gebruiker: huurders van de woonmaatschappij

Het stedelijk en sociaal inbreidingsproject herdenkt een oude tuinwijk en breidt dat erfgoed uit met sociale woningbouw. Centraal staat de herwaardering van het binnengebied: de achterzijden van de gebouwen worden een tweede voorgevel, waardoor het visueel en sociaal contact tussen de woningen en de gemeenschappelijke buitenruimte hersteld wordt. Volgens het VAi blaast het project nieuw leven in de wijk en creëert het ruimte voor ontmoeting, verschillende woonvormen en buurtontwikkeling. Meer dan dertig procent van de bakstenen werd hergebruikt uit de bestaande gebouwen.

Zorgen — Tonuso, Vilvoorde

• Architect: ZAmpone Architectuur – Madam Architectuur
• Opdrachtgever en gebruiker: Tonuso vzw

Tonuso is een centrum voor bijzondere jeugdzorg op een strategische, centraal gelegen maar groene en beschutte site in Vilvoorde. Het biedt onderdak aan twee leefgroepen (een gemengde groep van twaalf kinderen en een groep van acht meisjes), aan vijf TCK-studio’s waar jongeren zelfstandig leren wonen, aan studio’s voor begeleid wonen, een appartement voor gezinsbegeleiding, een buurtlokaal en een vergaderzaal voor de parochie. Daarmee combineert het project intieme zorgomgevingen met een uitdrukkelijke verankering in de buurt.

Visserijmuseum

Gemeente Koksijde / Sofhie Legein - Visserijmuseum

Ontmoeten — NAVIGO Visserijmuseum, Koksijde

• Architect: Havana architectuur
• Opdrachtgever: Gemeente Koksijde
• Gebruiker: NAVIGO Visserijmuseum

Het bestaande museum werd uitgebreid met een nieuw depotgebouw, een educatieve leskeuken en een bijkomende museale vleugel, samengevoegd tot één samenhangend geheel met een gedeelde architecturale taal. De hellende daken zijn geïnspireerd op de traditionele vissershuizen aan de kust en waaieren uit rond een centraal depotvolume, waardoor de uitbreiding op een hedendaagse manier aansluit op het lokale erfgoed en het maritieme karakter van de site. De nieuwe vleugel is opgebouwd rond het skelet van een potvis en kan ook voor evenementen worden ingezet, waardoor de ruimte fungeert als schakel tussen de verschillende museumfuncties.

USquare Feder

VUB - USquare Feder

Werken — USquare Feder, Elsene (Brussel)

• Architecten: evr-architecten, BC architects & studies & materials, Callebaut Architecten
• Opdrachtgevers: VUB, ULB en SAU/MSI
• Gebruikers: VUB en ULB

USquare Feder kreeg naast de publieksprijs ook een eervolle vermelding van de vakjury. Na jaren leegstand zijn zeven historische gebouwen van de voormalige rijkswachtkazerne herbestemd tot een internationale universiteitssite en een multifunctionele stadswijk waarin onderwijs, onderzoek en stedelijk leven samenkomen. Duurzaamheid en circulariteit zijn de rode draad: hergebruik van bestaande materialen wordt aangevuld met biogebaseerde bouwmaterialen zoals kalk-hennep, leemafwerkingen en schelpenisolatie. Volgens het VAi laat het project zien hoe erfgoed, duurzaamheid en hedendaags gebruik elkaar kunnen versterken en vormt het een levendige schakel tussen universiteit en stad.

Leren — Manchestergebouw, Aalst

• Architect: Areal architecten
• Opdrachtgever en gebruiker: CBE Ligo ZOVL

In 2023 kocht Ligo ZOVL de onderste twee bouwlagen van een voormalige spinnerij en transformeerde die tot een centrum voor volwassenenonderwijs met basiseducatie en opleidingen voor kortgeschoolden. De herinrichting zet expliciet in op ruimtelijke kwaliteit, ontmoeting en interactie: de overmaat aan beglazing wordt benut om daglicht tot in het hart van het gebouw te brengen, en de centrale patio nodigt cursisten uit om langer ter plaatse te blijven en de leerstof samen te herhalen.

Goujontoren

Louis De Waele Construction - Goujontoren

Rode draad volgens het VAi

Met deze eerste editie wil het VAi kwalitatieve architectuur met maatschappelijke meerwaarde zichtbaar maken; de prijzen erkennen uitdrukkelijk niet alleen de architect, maar ook de opdrachtgever en de gebruiker. Ambitie alleen maakt geen architectuur. De geselecteerde gebouwen tonen hoe kwaliteit voortkomt uit een collectieve inzet van opdrachtgevers, bouwmeesters, architecten, administraties en gebruikers, aldus VAi-directeur Dennis Pohl. Een tweede editie volgt in 2028.