AB Brussel hertekent zichzelf als stedelijk muziekhuis

Met deze ingreep positioneert AB zich nadrukkelijk als een hybride cultuurhuis waar presentatie, productie, ontmoeting en talentontwikkeling samenkomen binnen één compact stedelijk bouwblok.

Architectuur als hefboom voor programmatie

De renovatie werd ontworpen door ICI architectes in samenwerking met Jean-Paul Hermant Architectes, in opdracht van AB, met steun van de Vlaamse overheid. De ontwerpstrategie vertrekt vanuit een zorgvuldige omgang met het bestaande stedelijke weefsel, gecombineerd met een doorgedreven technische en programmatische upgrade. De ingreep transformeert het complex tot een performante cultuurinfrastructuur waarin flexibiliteit en intensief gebruik centraal staan. Door bestaande volumes te herdenken in plaats van uit te breiden, blijft de schaal van het bouwblok behouden, terwijl de interne werking fundamenteel wordt vernieuwd.

Nieuwe logica van circulatie en gebruik

Centraal in het project staat een herorganisatie van circulatiestromen en functies. De Steenstraat-zones worden heringericht met een duidelijke scheiding tussen publieke, semi-publieke en productiegebonden ruimtes. Hierdoor kunnen verschillende activiteiten gelijktijdig plaatsvinden zonder elkaar te verstoren. Aparte toegangen en geoptimaliseerde evacuatieroutes maken het mogelijk om meerdere zalen parallel te gebruiken. Tegelijk zorgen verbeterde zichtlijnen en logische looproutes voor een intuïtieve bezoekerservaring en een verhoogd comfort.

Flexibele ruimtes voor een breed programma

In het hart van de vernieuwde zone bevinden zich twee polyvalente zalen die functioneren als flexibele blackboxes. Deze ruimtes zijn ontworpen voor een breed spectrum aan activiteiten: van intieme concerten en talks tot repetities, workshops en residenties. De zalen beschikken over een vaste technische basisinfrastructuur voor licht, geluid en digitale productie, aangevuld met flexibele aansluitpunten. Dit maakt snelle omschakelingen tussen verschillende gebruiksvormen mogelijk en ondersteunt een fijnmazige programmatie doorheen de dag. Verticale verbindingen met dakterrassen en horecazones versterken de ruimtelijke gelaagdheid en leiden bezoekers op een vanzelfsprekende manier door het gebouw.

Lab-werking als motor van het huis

Met de renovatie krijgt de bestaande Lab-werking van AB een duidelijke ruimtelijke verankering. De nieuwe ruimtes fungeren als uitvalsbasis voor trajecten rond talentontwikkeling, participatie en co-creatie. Van residenties en workshops tot try-outs en kleinschalige presentaties: de infrastructuur ondersteunt experimentele en ontwikkelingsgerichte praktijken die complementair zijn aan het programma van de grote zaal. Dankzij de doorgedreven technische preconfiguratie kunnen projecten efficiënt worden opgezet en gecombineerd. Deze werking draagt niet alleen inhoudelijk bij aan de identiteit van AB, maar optimaliseert ook het gebruik van infrastructuur en technische teams doorheen de dag.

Daken als publieke ruimte

Ook de bovenste lagen van het gebouw worden actief ingezet. Voorheen onderbenutte platte daken worden omgevormd tot dakterrassen en daktuinen die ruimte bieden voor informele ontmoetingen en kleinschalige activiteiten. Deze ingreep breidt de programmatie letterlijk uit in de hoogte en creëert nieuwe verblijfsplekken in de dense stedelijke context. De integratie van groen en buitenruimte draagt bovendien bij aan de beleving en het verblijfskarakter van het gebouw.

Versterkte horecawerking en relatie met de stad

Parallel aan de culturele infrastructuur wordt ook de horecawerking uitgebreid. Nieuwe en heringerichte publieksruimtes zorgen voor een continue activering van het gebouw, zowel overdag als ’s avonds. Met een café aan de zijde van de Anspachlaan en een herpositionering van bestaande barfuncties ontstaat een aaneengesloten horecageheel dat inspeelt op verschillende publieken: concertbezoekers, buurtbewoners en passanten. Deze programmatische verbreding versterkt de verankering van AB in het stedelijk weefsel.

Toekomstgerichte technische infrastructuur

De technische uitrusting van de vernieuwde zones is opgevat als een robuuste en toekomstbestendige backbone. Licht-, geluids- en digitale systemen zijn geïntegreerd met aandacht voor modulariteit, onderhoud en snelle inzetbaarheid. Dit laat toe om uiteenlopende formats – van hybride events tot clubconcerten – te faciliteren zonder ingrijpende technische ombouw. De infrastructuur ondersteunt daarmee de ambitie om flexibel en efficiënt te programmeren binnen een steeds veranderend cultureel landschap.

Gefaseerde opening als leerproces

Na afronding van de werken kiest AB bewust voor een gefaseerde ingebruikname. Tijdens een testperiode worden de nieuwe ruimtes stapsgewijs geactiveerd, zodat publieksstromen, akoestiek en operationele processen in realistische omstandigheden kunnen worden geëvalueerd. Deze aanpak maakt het mogelijk om bij te sturen waar nodig en de werking te verfijnen vóór de volledige uitrol van het programma.

Naar een open muziekhuis

Met de herontwikkeling van de Steenstraat-site zet de Ancienne Belgique een duidelijke stap richting een nieuw type cultuurhuis. Wat ooit voornamelijk een concertzaal was, groeit uit tot een veelzijdige, stedelijke infrastructuur waar muziekproductie, presentatie en ontmoeting elkaar continu versterken.

De ambitie is helder: een open muziekhuis dat niet alleen ’s avonds, maar gedurende de hele dag een rol speelt in het culturele en sociale leven van de hoofdstad.

Foto’s © AB Brussel